MAŁGORZATA BETLEJ

KANCELARIA ADWOKACKA

Rozwód to nie tylko koniec związku, ale również konieczność uporządkowania spraw majątkowych. Dla wielu osób kwestia podziału majątku jest równie stresująca jak sama procedura rozwodowa. W artykule pt. "Jak przygotować się do rozwodu – praktyczny przewodnik krok po kroku" poruszyliśmy najważniejsze tematy do przemyślenia przed podjęciem decyzji o rozwodzie. W tym artykule odpowiemy na najważniejsze pytania dotyczące podziału majątku małżeńskiego. Co ci się należy po rozwodzie? Jak podzielić wspólny majątek?

Czym jest wspólność majątkowa małżeńska?

Zanim przejdziemy do podziału majątku, warto zrozumieć, czym w ogóle jest wspólność majątkowa. W Polsce, jeśli małżonkowie nie zawarli intercyzy (umowy majątkowej małżeńskiej), automatycznie obowiązuje ich ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Oznacza to, że wszystko, co nabyli w trakcie trwania małżeństwa, stanowi ich wspólny majątek – niezależnie od tego, kto faktycznie zarabiał pieniądze lub na czyje nazwisko został wystawiony dokument zakupu.

Do majątku wspólnego należą m.in.:

• zarobki z pracy obojga małżonków
• dochody z działalności gospodarczej
• nieruchomości kupione w czasie trwania małżeństwa
• samochody, meble i inne rzeczy nabyte za wspólne środki
• środki zgromadzone na wspólnych kontach bankowych jak również indywidualnych

Co nie wchodzi do majątku wspólnego?

Nie wszystko jednak podlega podziałowi. Majątek osobisty każdego z małżonków to:

• rzeczy nabyte przed ślubem
• przedmioty otrzymane w spadku lub darowiźnie (nawet w czasie trwania małżeństwa)
• przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb (np. ubrania, biżuteria)
• prawa autorskie i wynalazcze
• odszkodowania za krzywdę osobistą

Warto pamiętać, że nawet jeśli nieruchomość została kupiona za pieniądze otrzymane w spadku przez jednego z małżonków, może ona – w pewnych okolicznościach – wejść do majątku wspólnego. Prawo w tym zakresie jest dość skomplikowane, dlatego w razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem.

Kiedy kończy się wspólność majątkowa?

Wspólność majątkowa ustaje automatycznie z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Od tego momentu każdy z byłych małżonków nabywa rzeczy już tylko na swoją własność. Warto wiedzieć, że wspólność można też wcześniej zakończyć poprzez zawarcie umowy majątkowej u notariusza albo na mocy orzeczenia sądowego (np. gdy małżonkowie żyją w separacji).

Jak przebiega podział majątku?

Podział majątku wspólnego może nastąpić na dwa sposoby:

1. Podział umowny

To najlepsza opcja – małżonkowie sami ustalają, kto co dostanie. Mogą to zrobić w dowolny sposób, niekoniecznie po połowie. Ważne, żeby obie strony były zadowolone z ustaleń. Umowę o podział majątku należy zawrzeć w formie aktu notarialnego, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość. To rozwiązanie jest szybsze i mniej stresujące niż proces sądowy.

2. Podział sądowy

Jeśli małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia, konieczne jest złożenie wniosku do sądu o podział majątku wspólnego. Sąd ustali, co wchodzi w skład majątku wspólnego, jaka jest jego wartość i w jaki sposób powinien zostać podzielony. Postępowanie o podział majątku jest odrębne od postępowania rozwodowego – można je rozpocząć po jego zakończeniu, a nawet wiele lat później.

Zasada równych udziałów – ale z wyjątkami

Co do zasady, udziały byłych małżonków w majątku wspólnym są równe – każdemu należy się połowa. Nie ma znaczenia, kto zarabiał więcej ani kto faktycznie kupił daną rzecz. Prawo traktuje oboje małżonków jednakowo, uznając, że oboje przyczyniali się do powstania majątku wspólnego – jeden pracując zawodowo, drugi prowadząc dom i wychowując dzieci.

Sąd może jednak odstąpić od zasady równych udziałów w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy:

• jeden z małżonków trwonił majątek wspólny i nie przyczyniał się do jego powstania
• zachodzą inne ważne powody

W praktyce sądy dość rzadko decydują się na nierówny podział – muszą zaistnieć naprawdę wyjątkowe okoliczności.

Sposoby fizycznego podziału majątku

Samo ustalenie, że każdemu należy się połowa, to dopiero początek. Trzeba jeszcze zdecydować, jak faktycznie podzielić konkretne przedmioty. Sąd może zastosować następujące rozwiązania:

Podział fizyczny

Majątek zostaje podzielony "w naturze" – każdy dostaje konkretne rzeczy o podobnej wartości. Na przykład: jeden małżonek otrzymuje mieszkanie, drugi samochód i oszczędności. To częsty sposób podziału, ale nie zawsze jest możliwy.

Sprzedaż i podział pieniędzy

Gdy podział fizyczny nie jest możliwy, sąd może orzec sprzedaż majątku (np. mieszkania) i podział uzyskanych środków pomiędzy byłych małżonków. To rozwiązanie często spotyka się z oporem stron, ale czasem jest jedynym wyjściem.

Przyznanie rzeczy jednemu małżonkowi z obowiązkiem spłaty

Sąd może przyznać konkretną rzecz (np. mieszkanie) jednemu z małżonków, zobowiązując go jednocześnie do spłaty drugiego. To dobre rozwiązanie, gdy jedno z byłych małżonków szczególnie potrzebuje danej rzeczy (np. mieszka tam z dziećmi).

Co z kredytem hipotecznym?

To jedno z najtrudniejszych pytań przy podziale majątku. Jeśli mieszkanie zostało kupione na kredyt w czasie trwania małżeństwa, zarówno nieruchomość, jak i dług wchodzą do majątku wspólnego. Oznacza to, że oboje małżonkowie odpowiadają za spłatę kredytu – nawet po rozwodzie. Bank nie zwalnia jednej ze stron z odpowiedzialności tylko dlatego, że doszło do rozwodu.

Możliwe rozwiązania:

• dalsze wspólne spłacanie kredytu (rzadko spotykane)
• przejęcie kredytu przez jednego z małżonków (wymaga zgody banku)
• sprzedaż mieszkania i spłata kredytu z uzyskanych środków
• refinansowanie kredytu

Każda sytuacja jest inna i wymaga indywidualnego rozpatrzenia. Jeśli stoisz przed takim dylematem, zdecydowanie warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże znaleźć najlepsze rozwiązanie w Twojej sytuacji.

Ile czasu mam na podział majątku?

Roszczenia o podział majątku nie przedawniają się, jednak nie warto zwlekać z tą sprawą – im szybciej uporządkujesz kwestie majątkowe, tym lepiej.

Podsumowanie

Podział majątku po rozwodzie to skomplikowana sprawa, która wymaga dobrej znajomości prawa. Pamiętaj, że:

• wszystko, co nabyliście w czasie trwania małżeństwa, należy podzielić po połowie (o ile nie było to darowizną lub spadkiem)
• możecie sami ustalić zasady podziału u notariusza – to najszybsze rozwiązanie
• jeśli nie możecie się dogadać, sąd przeprowadzi podział według przepisów prawa
• długi z czasu małżeństwa też trzeba podzielić

Rozwód to zawsze trudny okres w życiu. Sprawy majątkowe dodatkowo go komplikują. Jeśli potrzebujesz pomocy w podziale majątku po rozwodzie lub masz wątpliwości dotyczące swoich praw, skontaktuj się z nami. Nasza kancelaria adwokacka pomorze Ci przejść przez ten proces i zadba o to, byś otrzymał to, co ci się należy.

Polityka prywatności

"Adwokat nie jest od tego, żeby klienta osądzać. Naszym zadaniem jest mu pomagać"

John Grisham

@Copyrights 2024

e-mail:  

betlej@kancelaria-lublin.pl

ul. Okopowa 20/1

20-022 Lublin 

MAŁGORZATA BETLEJ

KANCELARIA ADWOKACKA